Tiêu chuẩn quốc tế nào cho hàng thủy sản Việt Nam?

Nhiều DN nuôi trồng và chế biến thủy sản lo ngại việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế làm tăng chí phí sản xuất khiến sản phẩm của họ kém sức cạnh tranh.

Đòi hỏi từ thị trường

Mỗi thị trường lại có yêu cầu phải đáp ứng tiêu chuẩn riêng khiến họ khó lựa chọn để áp dụng. Vì sao như vậy?

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và VSATTP, tính bền vững của môi trường và xã hội. Điều này đã tác động mạnh mẽ đến chính sách mua hàng của các tập đoàn siêu thị và các đơn vị phân phối thực phẩm xuyên quốc gia. Từ năm 2005 đến nay, một loạt các công ty phân phối và bán lẻ đa quốc gia hàng đầu thế giới như Metro, Wal-Mart, Carrefour, Auchan, Marine Harvest, Adrien, Sapmer, Davigel Sas, Arcopa,… đã khẳng định cam kết ưu tiên tiêu thụ các sản phẩm nông sản và thủy sản được cấp chứng nhận nuôi trồng và khai thác bền vững về mặt môi trường và xã hội như MSC, ACC, ASC, GlobalG.A.P, …

Nguồn ảnh : internet

“Quan điểm về bền vững của chúng tôi là bền vững cho sản phẩm, bền vững cho môi trường, bền vững cho nhà sản xuất và bền vững cho nhà phân phối” - bà Christelle Vigot, đại diện tập đoàn Davigel Sas - nhà phân phối thủy sản hàng đầu tại Pháp, khẳng định. Sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững là một trong 4 tiêu chí trong chính sách chất lượng được tập đoàn đặt ra đối với các nhà cung cấp trên toàn thế giới.

Hiện nay 38% sản phẩm thủy sản do tập đoàn này phân phối được cấp các chứng nhận như: nhãn MSC (cho cá biển như cá apo, cá hoki, cá quân…), nhãn Friends of the Sea -cho cá ngừ, sò điệp,…, nhãn GlobalG.A.P cho thủy sản nuôi như tôm, cá rô phi, cá hồi,…, nhãn Nuôi trồng Thủy sản có Trách nhiệm của Bureau Veritas dành cho cá tra. Mục tiêu của tập đoàn là đến năm 2013 khối lượng sản phẩm thủy sản được cấp các chứng nhận nuôi trồng và khai thác bền vững sẽ chiếm 50% tổng sản lượng thủy sản tiêu thụ của tập đoàn.

100% sản phẩm cá tra của Công ty CP XNK Thủy sản Cần Thơ (Caseamex) cung cấp cho Davigel Sas được kiểm soát từ khâu cá bố mẹ đến khâu thành phẩm. Caseamex đã xây dựng riêng trại nuôi cá tra chỉ để cung cấp cho Davigel Sas.

“Trong từng công đoạn sản xuất chúng tôi đều có chuyên gia để kiểm soát. Cá được nuôi bằng loại thức ăn được sản xuất theo công thức dành riêng cho Davigel, theo đúng nhu cầu dinh dưỡng của cá và tuân thủ các quy định của EU (không có phụ phẩm cá da trơn và không có protein động vật có vú). Ao nuôi dành riêng cho các sản phẩm cung cấp cho Davigel Sas. Truy xuất nguồn gốc từ trại sản xuất cá giống” - bà Christelle Vigot nói.

Tại trang trại nuôi cá tra được Caseamex dành riêng để chế biến sản phẩm cho tập đoàn này, các chuyên gia kỹ thuật của tập đoàn sản xuất thức ăn chăn nuôi Ocialis kiểm soát việc thực hành nuôi thủy sản theo hướng dẫn kỹ thuật riêng. Tại nhà máy, Bureau Veritas Việt Nam kiểm soát việc chế biến thành phẩm từng lô hàng trước khi xuất khẩu.

Dự kiến năm nay Caseamex sẽ xuất khẩu 3.500 tấn cá thành phẩm được Bureau Veritas Việt Nam cấp chứng nhận “Nuôi trồng Thủy sản có Trách nhiệm” cho Davigel Sas. Lúc giá cá bình thường trên thị trường là 2,45-2,50 USD/kg thì Caseamex đã bán cho Davigel Sas với giá 3,95 USD/kg, gấp 1,35-1,4 lần, và đã tăng lên 4,2 USD/kg tại thời điểm tháng 4/2011. “Đó còn là cách để chúng tôi khẳng định chất lượng sản phẩm” - TGĐ Võ Đông Đức khẳng định.

“Davigel Sas lựa chọn nhà cung cấp đáng tin cậy, vì chúng tôi muốn làm ăn lâu dài với nhà cung cấp tốt nhất, không muốn mỗi năm lại phải thay đổi nhà cung cấp khác. Chúng tôi muốn xây dựng quan hệ tin cậy lâu dài với nhà cung cấp, đồng thời nhấn mạnh sự tin tưởng không loại trừ việc kiểm soát thông qua sự hỗ trợ của đơn vị kiểm định Bureau Veritas Việt Nam” - bà Christelle Vigot nói thêm.

Phải tạo cho mình nền móng vững chắc…
Theo các chuyên gia, hầu hết các tiêu chuẩn do các tổ chức quốc tế đề ra đều dựa trên 5 tiêu chí đánh giá cơ bản về chất lượng, VSATTP, trách nhiệm xã hội, bền vững về môi trường và có khả năng truy xuất nguồn gốc tuy mỗi tiêu chuẩn tập trung nhấn mạnh một tiêu chí cụ thể ở mức độ khác nhau.

Các tiêu chuẩn đều nhằm mục đích tạo sự tin cậy đối với người tiêu dùng, gia tăng hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh, áp dụng các quy trình để cải tiến liên tục, giảm các cuộc kiểm tra của bên thứ 2 đối với nông trại vì phần đông các nhà bán lẻ lớn chấp nhận các chứng nhận này và tăng giá tiêu thụ tại thị trường nội địa và XK. Trong số các tiêu chuẩn liên quan đến hàng thủy sản hiện nay, 4 tiêu chuẩn là GlobalG.A.P, ACC, ASC (cho thủy sản nuôi) và MSC (cho thủy sản khai thác tự nhiên) được nhắc đến nhiều nhất.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là mỗi thị trường khác nhau lại yêu cầu áp dụng một tiêu chuẩn riêng. Việc chưa có một tiêu chuẩn áp dụng chung giống như các hệ thống quản lý chất lượng ISO trong lĩnh vực nuôi thủy sản góp phần làm tăng chi phí sản xuất cho các trại nuôi thủy sản và là trở ngại cho việc áp dụng các tiêu chuẩn.

“GlobalG.A.P là tiêu chuẩn chứng nhận cho các sản phẩm nông nghiệp trên toàn cầu tập trung vào quản lý chất lượng, ATTP và truy xuất nguồn gốc trong lĩnh vực nuôi trồng cây, rau, củ, quả, gia cầm, gia súc, thủy sản... do các nhà bán lẻ ở châu Âu sáng lập. GlobalG.A.P. thường được nhắc đến là tiêu chuẩn “4 trong 1”, bao gồm: VSATTP; Các yếu tố môi trường bền vững; Trách nhiệm xã hội; Chăm sóc và Quản lý sức khỏe cây trồng và vật nuôi” – ông Nguyễn Ngọc Khoa, GĐ kinh doanh của Bureau Veritas tại Việt Nam khẳng định.

Nếu các DN áp dụng tiêu chuẩn được nhiều thị trường chấp nhận như GlobalG.A.P, tức là tạo dựng cho mình một nền móng vững chắc thì họ sẽ dễ dàng đáp ứng mọi tiêu chuẩn của các thị trường khác.

(Theo Vietfish)