Sau khi khủng hoảng kinh tế thế giới nổ ra, nhiều chuyên gia cũng như quan chức chính phủ, kêu gọi các doanh nghiệp xuất khẩu tập trung bán hàng vào thị trường nội địa. Để cứu vãn tình thế do xuất khẩu giảm.
Nội dung thì rất nhiều bài báo viết rồi , tôi cũng không nói thêm nữa, ở đây tôi chỉ nêu ra một số nhận xét về tính quy mô của thị trường nội địa và sức tiêu thụ của nó.
Trước hết ở khía cạnh 1 doanh nghiệp xuất khẩu trong điều kiện bình thường như trước đây, công ty tôi phải đánh giá dân số của nước nhập khẩu ví dụ: dân số Hàn Quốc khoảng 42-45 triệu dân, Ukraina 40 triệu dân, Nga 210 triệu dân, Anh (tôi không chắc lắm gần 55 triệu dân thì phải) vì dân số càng lớn hình thức đa dạng của nó càng phong phú. Kế tiếp thu nhập bình quân đầu người của quốc gia đó khoảng bao nhiêu ? Họ có sẵn sàng trả giá cao hơn không ? Vì dụ như cá Tra fillet, các nước EU giàu hơn Nga, họ có thể trả 2.3$- 3.0$ /kg, trong khi Nga nghèo hơn chỉ ăn 1.6$-1.8$/kg. Ý của tôi xem xét về các yếu tố vĩ mô của quốc gia đó, trước khi nói tới thương lượng hợp đồng, giá cả, phương thức thanh toán với đối tác.
Thứ hai, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu có thể bán hàng cho 4 châu lục chính (châu Mỹ, châu Âu, châu Á và châu Úc ) với quy mô gần 4 tỷ người, như vậy một doanh nghiệp chỉ cần cung ứng 10% dân số của cả 4 tỷ người thôi thì đã đứng vững được rồi.
Như vậy, so sánh quy mô dân số giữa thị trường xuất khẩu trước đây và thị trường nội địa 80 triệu dân hiện này là 1 yếu tố mà chưa báo chí nào đề cập tới.
Ý của tôi là thị trường xuất khẩu trước đây rộng hơn, không gian lớn hơn so với nước Việt Nam. Doanh nghiệp xuất khẩu tha hồ vùng vẫy, có nhiều lựa chọn. Ngay cả việc từ chối khách hàng và lựa chọn đơn đặt hàng.
Với tôi, kỹ thuật phân tích và đánh giá thị trường còn có những yếu tố khác chi tiết hơn. Đi vào chủ đề chính bài viết này về thị trường cá khô của Việt Nam. Tôi có thể chia ra thành các khu vực sau:
+ Miền Bắc: (từ Thanh Hoá trở ra ) có 2 loại khách hàng 1 là khách Hà Nội họ mua đi rồi bán lại cho Trung Quốc. Họ chủ yếu trung chuyển là chính, cá Nục là mặt hàng bán chạy nhất. Các chợ đầu mối và chợ nhỏ ở từng tỉnh, từng địa phương là khách hàng thứ hai, mức tiêu thụ tại nội địa Miền Bắc chưa ước lượng được chính xác khoảng 50-70 tấn/ tháng chủ yếu cho các tỉnh phía bắc Lai Châu, Hoà Bình, người Miền Bắc thích ăn cá khô Miền Nam lắm, đặc điểm giá cả mặt hàng ở Miền Bắc cũng tương tự cho khu vực Tây Nguyên. Nguồn cá khô cung cấp chính cho Miền Bắc cũng lấy từ các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hoá, Nam Định và Hải Phòng... nhưng chủ yếu là cá sống chứ không hấp, sấy khô như cá Miền Trung và Miền Đông Nam Bộ. Song thức sự nhìn nhận rằng, nguồn cung cấp ở đây không đáp ứng đủ nhu cầu cả cho khu vực Miền Bắc, cho nên phải mua hàng từ trong Miền Trung ra. Chi phí vận chuyển cá khô ra khu vực này tương đối cao, chiếm khoảng 15% giá thành bán ra.
+ Tây Nguyên: Chủ yếu là dân tộc thiểu số, họ ăn cá Cơm và cá Nục hầu hết trong mọi bữa cơm.
Tây nguyên có 1 không gian địa lý rộng từ Bắc Vào Nam khoảng 300km theo đường chim bay, chủ yếu là người nghèo (người Kinh và người dân tộc thiếu số).
Thực phẩm bán tại đây rất đắt và ít vì xa biển quá, chỗ gần nhất cũng cách biển 80km và vì là người nghèo, ít tiền nên họ chọn thực phẩm ăn dài ngày, giá rẻ vì mỗi lần đi chợ rất xa và chợ họp phiên( 2-3 ngày/ lần) chứ không thường xuyên như ở Đồng Bằng .
Vì những lý do trên, nếu bạn bán bất kỳ giá khoảng 30-35.000đ/ kg thì người mua chấp nhận. Nhưng lưu ý hàng khô thì cá phải khô, chứ ướt là không được đâu người ta trả về liền.
Tây Nguyên là 1 thị trường hẫp dẫn cho cá khô như cá Cơm, cá Nục, Chỉ Vàng, Lưỡi Trâu... Riêng khu vực Bắc Tây Nguyên như Gia Lai, Pleiku lấy hàng chủ yếu từ Quy Nhơn, Quảng Ngãi lên bán Buôn Mê Thuộc, Gia Nghĩa( Đăk Nông) là thổ địa của Nha Trang và Phan Rang. Vùng Di Linh, Bảo Lộc, Lâm Nghĩa (Đức Trọng) lấy hàng chủ yếu từ Phan Thiết, Phan Rí.
Nói chung, kênh buôn bán cá khô thường có 2-3 cấp trước khi tới địa điểm bán lẻ thì có 1 phân phối lớn, các gia đình làm nhỏ lẻ có thể bán trực tiếp lên các chợ nhưng không thể khống chế về số lượng.
Hay nói cách khác, tính kinh tế nhờ áp dụng ở đây rất thành công.
.jpg){kind=small}
