Khi tôi gặp ông Kim Man Hô ở sân bay Inchoen, Hàn Quốc. Ông chỉ vào thùng Cá Trích tôi mang theo trong đống hành lý và hỏi: Đây là cá gì? Tôi trả lời: Đây là cá Trích – Herring, ông hỏi lại nhiều lần, cá Trích là cá gi? Cá Trích hay còn gọi là cá De – Sardinella. Ông vẫn không hiểu. tôi giải thích điều này suốt một quãng đường dài khoảng 30km từ Inchoen về Seoul,Công ty ông ấy ở Sasangdong, Kangnam.

Đó là hàng mẫu tôi chào cho một đối tác ở Busan là Mr.Hwang..

Xin đối thêm về ông Kim, đó là một Big buyer của DKPT mà tôi tạo dựng từ năm 2003, khi tôi sang thăm Hàn Quốc lần đầu tiên tháng 7/2005, tôi đã xuất cá cơm size 1-2, 2-3, 3-4 cho Ô.Kim khoảng 18-19cont 20, tương đương 110 tấn hàng.

Ông ấy giúp tôi chuyển thùng hàng mẫu cá Trích xuống Busan với giá 10$. Đây là thùng hàng đầu tiên đánh dấu bước khởi đầu Cty chúng tôi xuất cá trích vào Hàn Quốc với cont đầu tiên cuối tháng 03/2005. mà khách hàng mua cá Trích đầu tiên là Ô.Kim ở Seoul chứ không phải Mr.Hwang ở Busan như kế hoạch ban đầu.

Thật đáy lòng của Tôi đến bây giờ (tháng 5/2009), tôi vẫn phải biết ơn sâu sắc với Ô.Kim Man Hô - Một đối tác rất lớn không những của Cty tôi và của cả Đại gia đình chúng tôi nữa. Chúng tôi còn nhiều hình ảnh lưu niệm ở cả Hàn Quốc và Việt Nam. Ông ấy không những là một khách hàng lớn mà còn là một người bạn tâm huyết với cá nhân và gia đình tôi. Ông hỗ trợ tôi về mọi thứ, tiền bạc, tư vấn tôi nên thi lấy bằng MBA, tư vấn kinh doanh tài chính, mặc dù tuổi tác chúng tôi chênh lệch như hai thế hệ (Ô.Kim bằng tuổi mẹ tôi – sinh năm 1946 trong khi tôi sinh năm 1975). Quay trở lại chuyện cá Trích cũng có một vài công ty khác ở Nha Trang xuất sang Hàn Quốc rồi chúng tôi quảng bá cá Trích Việt Nam bằng cách mới, mạnh mẽ hơn chứ không như cá cơm âm thầm, lặng lẽ. lúc ở sân bay về tới nhà, Ô.Kim trao đổi với vợ ông vốn là một giảng viên dạy nhac piano và violon hiện đã nghỉ để phụ việc kinh doanh cho ông ấy kinh doanh cá khô các loại. ông quay sang nói với tôi: ‘ cá Trích ở Hàn Quốc còn gọi là depoci” ( cách phát âm cho dễ đọc) ở Seoul hay Pandage ở Seoul, rồi ông quyết định tôi làm thử cho ông ấy 1x20’ FCL mà sau này tôi xuất cho ông ấy 7-8cont cá trích trong tổng số 34cont 40’ trong năm 2005.

Chính việc thỏa thuận với Ô.Kim cũng làm cho tôi sau này 2007 mới khó xử một chút vì ông Kim bao tiêu toàn bộ và độc quyền tại Seoul và các khu vực xung quanh Seoul như: Geyoung-gi, Quang du, Kang-Ưng hay An-hueng … nghĩa là tôi không được bán cho khách hàng khác và những người này sang các cty khác mua làm tăng thêm cạnh tranh tại Việt nam. Nhưng công việc cuối năm 2005 và đầu 2006 cũng suôn sẻ thể hiện bằng biểu đồ kế hoạch cty tôi đi lên hàng tháng và tôi bắt đầu kế hoạch mua đất, xây nhà xưởng Bình Thắng (hiện nay) trong năm 2006. thông qua bài viết này tôi cũng xin cám ơn sâu sắc tới Ô.Kim và gia đình.

Nói tiếp về cá Trích, ngư dân ở vùng biển miền Trung Việt nam từ Quảng Nam trở vào Lagi (Hàm Tân – Bình Thuận) và Long Hải, Phước Hải của Bà Rịa Vũng Tàu thường gọi tên dân gian cá trích size nhỏ 3-5, 5-7 (baby herring) là cá de, khi nó lớn lên size 7-9, 9-11, 11-13, 13-15 thì gọi là cá trích, nó còn gọi là cá Mắt Tráo, loài này khác với cá mắt kiếng (Red Big Eye Herring). từ size 5-7 đến 9-11 thì làm khô cá, hấp nguyên con. Các XN đông lạnh hay cá hộp thì thường mua cá Trích tươi size 11cm trở lên.

Hầu như vùng biển nào ở Việt nam từ Cửa lò (Nghệ An) đến Ba Hòn (Kiên Giang) đều đánh được cá Trích và mục đích sử dụng và cách bảo quản cá Trích tươi mỗi nơi đều khác nhau.

Cá trích từ biển Quảng Nam ra tới Nghệ An chủ yếu làm cá sống vì hầu hết ngư dân ở đây (trước năm 2007) đều không ướp đá sau khi đánh bắt (cách bảo quản này không đúng nên cá Trích này thường bị tróc da và có màu vàng) làm ra thành phẩm nhìn không đẹp. hiện nay (tháng 05/2009), một số lò hấp tại Quảng nam như: huyện Thắng Bình được hình thành nên họ biết cách hấp cá trích và bắt dầu bán cho một số nhà máy ở Quảng Ngãi, cũng có thể đặc tính tự nhiên ở bờ biển gần bờ ở Quảng Nam đến Nghệ An là nước nông (cạn) và đất là đất bùn, yếu tố này ảnh hưởng tới môi trường sống của cá trích tại đay nên chất lượng cá không đẹp như cá trích ở các tỉnh Nam Trung Bộ.

Tôi có thể cung cấp thêm cho các anh chị một số kỹ thuật để xử lý nguyên liệu cá Trích trước khi hấp và sau khi hấp. anh chị có thể liên hệ trực tiếp với tôi bằng email: ducfish@vnn.vn hoặc 08.66538352. Bài viết này tôi không chủ định viết nhiều về kỹ thuật hấp cá trích làm sao để đạt tiêu chuẩn xuất khẩu mà tôi chỉ kể ra những kinh nghiệm tích cực và kinh nghiệm tiêu cực trong việc kinh doanh cá trích trong nước và xuất khẩu. Tôi xin nói trước một kết luận rằng: buôn bán cá trích xuất khẩu cũng giống như hải sâm (còn gọi là đồm độp) ở Quảng Ngãi và Nha Trang cho giới mua hàng Đài Loan, Trung Quốc phất lên cũng nhanh và xuống cũng nhanh hay ông cha ta có câu “ Của thiên trả địa”.

Các anh, các chị hiểu như thế nào về câu “Của thiên trả địa” trong mua bán cá trích?

Bạn có thể vận dụng phong thủy để giải đố câu nói này đấy.

Tôi sẽ gặp lại các bạn ở các bài viết cá khô tiếp theo.

Xin chào. Chúc bạn mạnh khỏe và thành công!